JOHN MAYALL WORD 70. HET STEEDS DIE BLUES

Ons is iewers in 'n groot tent in Liverpool en die ruimte is gevul met Wit Britte wat hier is om 'n sewentigste verjaarsdag te vier – die verjaarsdag van 'n beroemde Liverpudlian musikant wie se naam John is. Dog nie die meer beroemde en tans oorlede John Lennon nie, maar die “Father of British Blues” hom sigselwers, die nimlike silwerhaarjakkals John Mayall. Hy’t nog al sy hare, met 'n netjiese poniestert, dra 'n swart frokkie en swart jeans en het steeds al die entoesiasme wat hy veertig jaar gelede gehad het toe hy na London getrek het om sy blues kruisvaart te begin.

Die nuutste versameling Bluesbreakers is op die verhoog agter John; nie een van hulle is so beroemd of sal waarskynlik ooit so beroemd wees as sommige van die alumni van die Bluesbreakers “Blues College” nie, maar hulle is professioneel en kan die blues bespeel soos dit hoort in die nuwe millennium en hulle dra die trotse mantel met trots en goeie gemoed.

Heel links is die man op Hammond B3 orrel en met sy ongestruktureerde baadjie-hemp en T-hemp en kleinlens sonbrilletjie en korterige hare en stoklyf lyk hy soos iemand wat 'n ernstige Tagtigerjare retro mode fiksasie het. Hy grinnik permanent, asof net hy die grappie vang. Langs hom is die tromspeler, 'n kaalkop. gryshaar man wat soos 'n goedige Britse apteker lyk. Die baskitaar speler het lang hare en 'n rooi satyn hemp met tierstrepe, soos die uitsmyter by 'n laegraadse nagklub, en lyk eweneens of hy in 'n mode kontinuum vasgekeer is. In sy geval is dit die laat Tagtigs, kort voor grunge die wêreld verower het. Interessant van die man is dat hy 'n vyfsnaar baskitaar speel. Heel regs staan die hoofkitaarspeler, genaamd Buddy, en hy lyk en trek aan soos 'n skuldinvorderaar. Daar is 'n reuse vetrol – 'n myntrekker se binneband -- om sy middellyf en dis maar goed sy arms is lank genoeg om by sy Stratocaster uit te kom.

Tydens “Walking On Sunset” kom 'n drie man bronsblaasinstrument seksie uit, gelei deur trompetspeler Henry Lowther wat saam met saxofoonspeler Dick Heckstall-Smith deel was van die vergrootte Bluesbreakers groep waarin Mick Taylor sy naam gemaak het. Hierdie drie kêrels het bygedra om tot die lyfswaai jazzerigheid van die blues. Geen solo’s nie, net onmiskenbare ondersteuning – die ekstra speserytjie.

John Mayall kies klaarblyklik nie sy musikante vir hul visuele aanloklikheid nie en dat hulle kan speel, is bo twyfel. My enigste klagte sal wees dat die tromme te veel na rock tromme klink. Te hard en te min swaai.

Wat besonder opmerklik is, op hierdie aand waar die blues en Mayall se verjaarsdag herdenk word, is dat daar nie een Swart musikant op die verhoog is nie -- nie eers as spesiale gaskunstenaar nie. Dis Britse blues en dus is die gehoor en die musikante bleekwit, selfs blouwit.

Die eerste drie nommertjies is minder bekende Mayall komposisies, en ek weet nie of hulle gister geskryf is en of hulle tien jaar gelede gedoen is nie. Ongelukkig is John se stem nie meer so sterk nie, die melodieë is nie watwonders nie en die ritmeseksie is te stokkerig alhoewel kragtig. Heelaand wissel Mayall af tussen sing, en bekfluitjie, elektriese klavier (sommer so terselfdertyd) of een van sy tuisgemaakte kitare wat omtrent net 'n Stratocaster nek is op 'n kleinerige blokkie hout. Soos ek het die gehoor effens ongeduldig begin raak -- dis als baie gaaf en die groep het 'n lekker groove, maar waar is die groot helde uit die verlede?

Die eerste een is Mick Taylor, die derde van die mees beroemde kitaarhelde wat deur die Bluesbreakers gegaan het. Taylor het Peter Green vervang wat op sy beurt vir Eric Clapton vervang het. Interessante statistiek is dat beide Clapton en Green slegs op een Bluesbreakers album elk gespeel het terwyl Taylor twee of drie gedoen het. Mick Taylor het daarna by die Rolling Stones aangesluit, en vir jare in die vergetelheid rondgeval nadat hy daardie groep verlaat het en is tans besig met 'n lae profiel loopbaan in blues en jazz gerigte musiek.

Mick Taylor is nie meer die maer, blonde krulkop engelgesiggie van weleer nie. Deesdae is hy geset van middellyf, maar het nog steeds 'n lekker dos lang hare en dis net in sy gesig dat mens sien hy het 'n avontuur of twee gehad op sy lewenspad. Wanneer hy speel dans hy so bietjie op die plek links op die verhoog, reg voor die klawerbordspeler, waar hy heelaand staan. Taylor se kitaar is 'n outentieke antieke Gibson Les Paul kitaar en, verrassing, hy gebruik net sy vingers. Die Les Paul is een van die twee mees cool kitare ooit – die Telecaster is die ander een – en in die hande van 'n meester sing dit soos 'n Lorelei. Beide Clapton en Green het soortgelyke kitare gespeel in hul onderskeie tye met Mayall. Die klank van die Gibson Les Paul was indertyd die klank van die Britse blues.


Tydens sy eerste solo gryp Taylor 'n glasbotteltjie – die veelgeroemde Coricidin bottel? -- om bietjie lawende glykitaar te speel. Oor die algemeen is hy die bedeesde kitaarman van die aand. Subtiel, sensitief en met heelwat jazz in sy akkoordwerk. Ek merk naderhand op dat dit lyk asof Taylor se linker wysvinger 'n pleister om het. Hy speel op sy hardste op “Walking on Sunset” (dis die boulevard in Los Angeles) en “Oh Pretty Woman” en dis veral hier waar Mayall se stem hom in die steek laat. Dit het net nie die krag om die wellustigheid van die woorde gestand te doen nie.

Mick Taylor is 'n subtiele fees en mens kan skaars dink dat hierdie tipe spel tuiste kon vind by die rowwe Keith Richards en kie. Sy vingers vloei en sweef oor die snare en liefkoos die blou note uit die staal en elektrisiteit uit. Op die nabyskote op sy hande kan 'n mens goed sien hoeveel sweet al in die hout van die kitaarnek ingesink het. Op “Blues for the Lost Days” en “Oh Pretty Woman” speel beide Taylor en Buddy twee lang solo’s en dis hier waar mens die verskil sien tussen gevoel en ervaring aan die een kant, en hoofsaaklik tegniese vaardigheid aan die ander kant. Dis nie dat Buddy nie ook gevoelvol kan speel nie, dis dat dit meer klink soos moeite en dat Taylor se spel so moeitevry is.

Om een of ander onverklaarde rede is Peter Green nie deel van die vierings nie. Die tweede groot kitaarspeler is die man wat eiehandig die groot Britse blues boom van die laat Sestigerjare geskep het, die man wat op sy dag as “God” aangespreek is, die man wie se lewe soos die lewe van 'n regte bluesman se lewe klink en wat vandag heelhuids anderkant uitgekom het en waarskynlik een van die mees gerespekteerde en geliefde musikante in die wêreld is – dit is Eric Clapton. Die gehoor het hom verskeie kere staande toegejuig.

As ek John Mayall reg verstaan het, is dit die eerste keer in 38 jaar dat Clapton saam met die Bluesbreakers speel. Eers doen die twee “No Big Hurry” waarin hulle op hul eie is. Mayall op klavier en bekfluitjie en Clapton op kitaar, en dan kom Chris Barber op om dit 'n vreemde verskyningsvorm van jazz trio te maak. Daarna speel Clapton 'n hele paar van die liedjies waaraan hy sy meesterskap verleen het op die John Mayall: Bluesbreakers with Eric Clapton album, soos “Hideaway” – dié toppunt van blueskitaar virtuositeit in London in 1966 -- en hier teen 'n heelwat rustiger tempo, en “All Your Love” en die stadige blues “Have You Heard.” Clapton sing ook twee nommertjies, “Hoochie Coochie Man” en “I’m Tore Down” wat hy op From The Cradle sy eie terug-na-die-blues album uit 1994 opgeneem het.

Alles wat Eric Clapton doen, is ook 'n intense plesier om mee te leef. Niks oordonderende geluid of vinnige vinger vaardighede nie, of enigiets anders as stille selfvertroue en baasskap van die blues nie. In sy eenvoudige donkergrys T-hemp en jeans en bril lyk Eric Clapton soos 'n besondere cool onderwyser. Vir kitaarspelers sal die DVD besonder nuttig wees. Daar is baie nabyskote van vingers wat oor die nekke van kitare bokspring en as 'n aspirerende bluesman nie 'n les of twee in die tegnieke van Clapton of Taylor kan kry hierso nie, weet ek nie so mooi nie.

Clapton speel 'n gekleurde Stratocaster, nie die meer bekende “Blackie” nie, en sy meesterskap is ook absoluut duidelik. Ek het gewonder hoe Buddy moet voel in die geselskap van twee lewende kitaarlegendes en as Buddy effens geintimideerd voel, wys hy dit nie. Inteendeel sy spel raak ook skerper en meer gevoelvol. Daar is 'n paar kere waar 'n mens kan hoor dat Eric Clapton 'n groot invloed was.

Die derde gaskunstenaar van die aand is nie 'n kitaarspeler nie en sover ek weet was hy ook nooit 'n Bluesbreaker nie. Hy is tromboonspeler Chris Barber, die man wat in die 50’s daarvoor verantwoordelik was om die Britse publiek ietsie van die blues te leer en wat daarin kon slaag om bluesmanne van die formaat van Muddy Waters te oorreed om in Brittanje te kom toer. Barber kan waarskynlik nie te veel ouer as Mayall wees nie, maar hy kom voor soos 'n oupa wat per ongeluk op verhoog beland het met sy snaakse blaasinstument en van plan is om 'n geluid te maak, kom wat wil. Tog nie. Die ou toppie het nog vuur en vlam in hom en hy kan blues speel al lyk dit soms of hy nie mooi weet presies waar die mikrofoon is nie. Sy groot nommer is “Please Mr Lofton” wat Mayall se huldeblyk is aan die groot boogie woogie klavierspeler Cripple Clarence Lofton en Mayall doen 'n bietjie boogie van sy eie en Barber pomp daai buis soos in die Kansas City van ouds. Hy het ook nie meer die krag nie; die entoesiasme maak op daarvoor.

Die tweede laaste liedjie op die DVD is nog 'n nommertjie van daardie Bluesbreakers album met Eric Clapton, en dis Little Walter se “It Ain’t Right” waar Mayall 'n groot bekfluitjie solo neem en selfs 'n bietjie ritmiese “human beat box” klanke soos beroemd gemaak in die lang, lewendige weergawe van “Room To Move” op die Turning Point album. Dis die enigste nommer waar die ritmeseksie na iets klink wat in Chicago gehoor kon word. Die tromspeler haal sy metaalborsels uit en speel 'n hupse loslit backbeat en amper dink 'n mens dis soos die ou dae.


Die laaste nommer is die oorlede J B Lenoir se “Talk to Your Daughter” en al die gaste is teenwoordig vir 'n bietjie ensemblespel wat altoos vir my so effens skoolkonsertagtig voorkom. Die musikante grinnik en speel entoesiasties en die gehoor dans by hul sitplekke en sing die refrein hardop. Beide Taylor en Buddy gooi glykitaar – Buddy se glybuis lyk soos 'n bruin bierbottelnek – en Clapton hou by sy gewone enkelsnaarstyl. Mayall en Clapton en Buddy en Barber is almal aan die regterkant van die verhoog en vir een of ander rede bly Mick Taylor daar links, in sy eie spasie voor die klawerbordspeler, asof hy nie regtig tuis voel in die uitgelese geselskap nie. Hoe dit ookal sy, dis 'n fees en die gehoor is onmiddellik op hul voete wanneer die laaste note gespeel word en die Bluesbreakers, oud en huidig, afskeid neem.

Aan die einde van “Have You Heard” roep Mayall uitbundig uit, “The blues does not get better than that” en ek moet sê dat alhoewel die musiek genotvol was en die kitaarspelers 'n mens gedurig hoendervleis gegee het, is dit moeilik om te bepaal of die blues gewen het. Dit was vir my meer die triomf van die showbizz van blues – van grensmusiek tot establishment musiek. Die musikante soos Mayall en Taylor en Clapton het klaarblyklik 'n agting en liefde vir die blues, maar dis baie maklik om te voorsien dat Buddy of die klawerbordspeler, of enige van hulle, net so maklik enige ander musiek sal speel om 'n inkomste te verdien. Die blues het Eric Clapton se lewe gered; die blues is sy nering. Vir Buddy is dit net nog 'n gig. Hy het die tegniek, maar nie die blues nie. John Mayall, sy werkgewer, het nie vreeslike tegniese vaardigheid nie, maar die musiek is in sy siel. Clapton het die blues. Hierdie mense is die laaste generasie van die outentieke blues – as mens vir 'n oomblik sal aanvaar dat Witmense die outentieke ervaring kan meeleef – die res is bloot nabootsers van iets waarvan hulle baie mag hou, dog nooit so sal ervaar nie.