VALIANT SWAK

Voetstoots (1998)

Hierdie album se naam is heeltemal gepas as waarskuwing vir die oningeligte koper. "Voetstoots", vat dit soos jy kry, met geen beskerming teen latente defekte. Die subtitel moet wees, "Twee Vervelige Aande In Die Dorpstraatteater."

Dit is 'n ge-ykte musieksêding dat die ware toets van 'n liedjie is dat as jy dit kan sing met slegs klavier of akoestiese kitaarbegeleiding, en die melodie kom sterk deur, dan het jy 'n klassieke liedjie wat die toets van die tyd sal deurstaan. Die getuienis van "Voetstoots" is dat Valiant Swart 'n uiters middelmatige talent is wat nie weet hoe om met 'n ordentlike deuntjie voor die dag te kom nie, en nie die stem het om die liggewig liedjies interessant te kan sing nie. Die enigste sprankie van talent is sy vernuf met woorde, alhoewel hy neig om "poëtiese" woorde aanmekaar te ryg sodat dit oppervlakkig diep en betekenisvol klink, sonder dat dit in werklikheid enigiets meer as mistiese tjol is. Waar sy lirieke werk, soos by "Liewe Lettie" of "Almal Maak Haar Mal" of "Weeskind van die Weste" bly Swart by die konkrete en vertel 'n storie wat sin maak.

Die swakplek van sy musiek is, ongelukkig, dat hy nie juis 'n treffende melodie kan skryf nie – basies dieselfde deuntjie oor en oor – en nog minder kan sing. "Die Mystic Boer" werk omdat hy hoofsaaklik die woorde opsê en net sing by die refrein, vaag soos die deuntjie mag wees. Die ander liedjies wat werk, is "Liewe Lettie" en "Anyway, Alex Jay" wat beide gelukkig so sterk is dat dit moeite sal kos om nie iets te maak met hulle nie. Die snaakse ding is dat ek gedurig, by verskeie liedjies, 'n heel ander melodie hoor en dikwels 'n sterker melodie as die een wat Swart "sing." Die kitaarspel is net so middelmatig en oninteressant. Die album is 'n vreemde projek. Miskien moes 'n mens daar gewees het, 'n dronk aanhanger, en dan sou sy manier van halfpraat halfsing – 'n truuk om meer gewig te verleen aan dun materiaal – jou beindruk het en aangemoedig het om hierdie album as herdenking aan te skaf. Swart self klink nie of hy vreeslike moeite doen nie.

Dit kom my voor dat Swart se liedjies op hulle beste gehoor word wanneer hy saam met 'n hele elektriese groep speel sodat die verwerkings en die loslit rock die tekortkomings kan verbloem. As 'n mens nie 'n deuntjie het nie, moet jy maar die tromme laat stamp, die baskitaar laat bons en die elektriese kitaar laat huil, sodat die mense kan dans.