Saturday, November 24, 2007

Was daar 'n tyd in die middel Tagtigs dat Chevey Chase hip was? Paul Simon moes so gedink het, of miskien was hulle groot maatjies, want daar sit Chevy lewensgroot langs Simon, en gee voor hy sing die lirieke vir You Can Call Me Al, die eerste liedjie wat die Graceland album vrygestel is as lokaas vir die radioluisteraarspubliek, en natuurlik die MTV generasie.

Dit was 'n goeie liedjie, catchy, it had a beat and you could dance to it, soos die Amerikaanse Top 40 radiostasies van die Sestigs hul popmusiek wou hê. Die ding was dat die liedjie hierdie eg Suid-Afrikaanse geur gehad het omdat die kitaar, baskitaar en tromme gespeel is deur Suid-Afrikaners. Wanneer laas het Suid-Afrikaners sulke prominente rolle gespeel in enige internasionale musiek?

Dat Graceland een van die albums van die Tagtigs is, is nie te betwyfel nie, en myns insiens is dit een van die beste Paul Simon albums ooit omdat dit mengsel van musiek en liriek so perfek pas en so intens plesierig is. Daar is nie een liedjie wat nie goed is nie en oorwegend is alles uitstekend.

Ongelukkig was daar destyds, en moontlik steeds, die groot skadu wat oor die album en oor Paul Simon gehang het weens die gewande verbreking van die kulturele boikot wat destyds van pas was en blykbaar nogal streng toegepas is. Wat hierdie situasie waarskynlik vererger het, is dat dit nie bloot 'n Wit Amerikaner was wat die boikot omseil het nie, maar dat sy medewerkers boonop Swart Suid-Afrikaners was, dus die mense wat veronderstel was om die onderdruktes te wees wat op die lang termyn by die boikot sou baat wanneer Apartheid tot 'n val sou kom. Vir een groep mense was Paul Simon op daardie tyd 'n skurk, al was hy waarskynlik totaal en al gekant teen Apartheid,en vir ander mense was hy 'n held. Ladysmith Black Mambazo het gebaat by die internasionale blootstelling, asook Ray Phiri en Bhagiti Khumalo, en moontlik ook 'n deel van die plaaslike musiekindustrie wat voorheen deur die Wit media geignoreer is.

Ek vermoed dit is weens die boikotverbreking dat soveel van die Graceland liedjies lugtyd gekry het op Suid-Afrikaanse radio, soos Radio 5 (soos dit destyds was) en selfs Radio Goeie Hoop (soos dit destyds was), wat gehelp het om die musiek onder ons mense te versprei en oor die algemeen Witmense 'n smakie te geen van mbaqanga, wat so inheems was soos boeremusiek of poetoepap by braaivleis.

My avonture in mbaqangaland het iewers in 1979 begin toe ek finaal gatvol geraak het vir die disco musiek wat Radio 5 in ons kele afgedruk het onder die leiding van Pieter Human, en oorgeskakel het na Radio Xhosa (soos dit destyds bekend was) wat ek per toeval ontdek het toe ek na oor die frekwensies heen op my radio geswerf het. Daar het ek die mees eksotiese, vreemde en opwindende musiek ontdek wat ek al ooit gehoor het. Galloppende tromme, kitare met herhalende treble klank vyf noot refreine laag teen die nek gespeel, en saxofone wat eweneens herhalende dog hipnotiese riffs gespeel het. Meestal was dit instrumentele musiek, maar elke nou en dan was daar 'n sanger wat herhalende lirieke gesing het in 'n taal wat ek nie verstaan het nie. Ek kon ook nie die advertensies verstaan nie en lank gedink die verwysing na King Korn het iets te doen gehad met King Kong, en i-Surf with Superblue was populêr. Op 'n manier was dit beter om na hordes advertensies te luister as mens nie die taal verstaan nie.

Ek het sommer vinnig omtrent slegs na Radio Xhosa geluister behalwe vir 'n tydperk in 1981 – 1982 toe ek Saterdae laat oggend na The Hobnailed Tacky Show op Radio Goeie Hoop geluister het, om allerlei interessante kontemporêre musiek te hoor wat nie op ander radiostasies aangebied is nie; en Audiomix op die Engelse sender waar Chris Prior baie gedoen het om my algemene musiek kennis te verbreed oor mense soos Van Morrison en groepe soos ZZ Top. Radio Xhosa het nie slegs mbaqanga gespeel nie, maar ook soul en R & B treffers van die oomblik en, verstommend genoeg, hulle het Fleetwood Mac se treffer Go Your Own Way baie gespeel.

Dus, toe ek snitte uit Graceland vir die eerste keer gehoor het, was ek nie totaal onbekend met die mbaqanga genre nie. Dit was besonder lekker om die reeds bekende styl te hoor in 'n ander tipe van konteks, veral met Paul Simon se hoogs literêre lirieke wat moontlik mense tot dieper nadenke kon stem, maar vir my hoofsaaklik bloot gevat en amusant was

You Can Call Me Al, Diamonds On The Soles Of Her Shoes en Homeless was seker die grootste treffers in daardie tyd, maar ek het die album werklik begin waardeer toe ek The Boy In The Bubble en die titelsnit gehoor het. The Boy In The Bubble is 'n goeie voorbeeld van die tipe van liedjie wat my hoendervleis gee elke keer as ek daardie openingsnote van die baskitaar hoor. Dit is voorwaar gatswaai musiek en een van die nommer een dansnommers wat by die Indaba Project gespeel is in die laat Tagtigs. My hart bokspring sommer as ek die liedjie hoor.

Baghiti Khumalo se fretlose baskitaarspel laat die liedjie Graceland soos 'n arend sweef oor die mitiese Mississippi delta waarna Paul Simon verwys in die woorde. Hy vertel 'n storie in sang en doen dit so moeitevry en met soveel goeie gees dat ek omtrent heeltyd 'n idiotiese glimlag van my gesig moet afweer terwyl ek daarna luister. Ek wil nie hê mense moet dink ek kwyl omdat ek breindood is nie.

Daar is dit: een van my gunsteling albums. Die enigste Paul Simon produk wat ek besit. 'n Puik versameling van uitstekende musiek en liriek. Die beste ding wat uit die kulturele boikot gekom het.

2 Comments:

At 1:40 PM , Blogger mc said...

dag, het is een cadeautje voor me, op jullie site te komen. ik vind afrikaans prachtig en ben liefhebber van blues. mijn lief is drummer in een nederlandse bluesband. Ze spelen nummers in dialect, in het drents. misschien kan ik ooit eens wat opsturen.
een groet uit nederland

 
At 12:23 AM , Blogger Unknown said...

thaks information boss.
Obat Vimax

 

Post a Comment

Subscribe to Post Comments [Atom]

<< Home